ตอนที่ 1: เริ่มต้นกับ PHP และ MySQLi
พื้นฐานที่ต้องรู้ก่อนก้าวสู่การทำเว็บแอปของจริง
สวัสดีครับนักเรียนทุกคน ครูเชื่อว่าเวลาหลายคนเริ่มเรียนเขียนเว็บ จะรู้สึกว่า “มันเยอะไปหมด” HTML ก็ต้องรู้ CSS ก็ต้องจำ JavaScript ก็ยาก แล้ว PHP คืออะไรอีก?
บทความชุดนี้ครูตั้งใจเขียนแบบค่อย ๆ จูงมือไปทีละขั้น เหมือนที่ครูสอนในห้องเรียนจริง ไม่รีบ ไม่ข้ามขั้น ให้ทุกคนเข้าใจภาพรวมก่อน แล้วค่อยลงมือเขียนโค้ดไปพร้อมกัน
วัตถุประสงค์ของบทนี้
- เข้าใจกลไกการทำงานระหว่าง PHP กับ MySQL แบบเห็นภาพ
- ติดตั้ง XAMPP และรันไฟล์ PHP ได้ด้วยตัวเอง
- เขียน PHP พื้นฐานเพื่อเตรียมต่อยอดสู่ระบบฐานข้อมูล
- รู้จักแนวคิดความปลอดภัยเบื้องต้นในการรับข้อมูลจากผู้ใช้
1. PHP คืออะไร และทำงานอย่างไร?
PHP (Hypertext Preprocessor) คือภาษาโปรแกรมฝั่ง Server ที่ทำหน้าที่ “สร้างหน้าเว็บแบบมีชีวิต” ไม่ใช่แค่หน้าเว็บนิ่ง ๆ เหมือน HTML
ครูชอบอธิบายง่าย ๆ ว่า ➡ HTML คือกระดาษ ➡ PHP คือคนเขียนข้อความลงกระดาษตามข้อมูลที่ได้รับ
ขั้นตอนการทำงานแบบภาษาชาวบ้าน
- เราเปิดเว็บผ่าน Browser
- Browser ส่งคำขอไปที่ Web Server
- PHP รับหน้าที่ประมวลผล
- ถ้ามีฐานข้อมูล → PHP ไปดึงข้อมูลจาก MySQL
- สุดท้าย PHP สร้างผลลัพธ์เป็น HTML ส่งกลับมาให้เราเห็น
ดังนั้น PHP ไม่ได้แสดงผลเอง แต่เป็น “ผู้สร้าง HTML ตามสถานการณ์” นั่นเอง
2. ทำไมต้องใช้ MySQLi?
สมัยก่อน PHP ใช้ส่วนเชื่อมต่อชื่อ mysql แต่ปัจจุบันเลิกใช้แล้ว เพราะไม่ปลอดภัยและล้าสมัย
MySQLi (MySQL Improved) คือเวอร์ชันที่ดีกว่าเดิมมาก
- ปลอดภัยกว่า: รองรับ Prepared Statement ป้องกัน SQL Injection
- เร็วกว่า: ประสิทธิภาพสูงขึ้น
- ยืดหยุ่น: เขียนได้ทั้งแบบ Procedural และ OOP
ครูย้ำเสมอว่า “เขียนโปรแกรมให้ทำงานได้” ยังไม่พอ ต้อง “เขียนให้ปลอดภัย” ด้วยครับ
3. เตรียมความพร้อมก่อนลงสนาม
- ติดตั้ง XAMPP จาก https://www.apachefriends.org/
- เปิด Apache และ MySQL
- สร้างโฟลเดอร์งานไว้ที่
C:/xampp/htdocs/
ตรงนี้เหมือนเราสร้าง “พื้นที่ทำงาน” ของนักพัฒนาเว็บนั่นเอง
4. เขียน PHP ไฟล์แรกในชีวิต
สร้างโฟลเดอร์ชื่อ php-basic และสร้างไฟล์ index.php
<?php
// การแสดงผลข้อความ
echo "สวัสดี PHP, พร้อมเรียนรู้ MySQLi แล้ว!";
/* การประกาศตัวแปร */
$version = "8.0";
echo "กำลังใช้งาน PHP เวอร์ชั่น " . $version;
?>
ทดสอบโดยพิมพ์ที่ Browser:
http://localhost/php-basic/index.php
ถ้าขึ้นข้อความ แปลว่าเราเริ่มต้นสำเร็จแล้ว
5. PHP ทำงานร่วมกับ HTML
ของจริงในชีวิต เราไม่ได้เขียน PHP เพียว ๆ แต่มักผสมกับ HTML แบบนี้
<!DOCTYPE html>
<html lang="th">
<head>
<meta charset="UTF-8">
<title>PHP + HTML Workshop</title>
</head>
<body>
<h1>ยินดีต้อนรับสู่ระบบเรียนรู้</h1>
<p>วันนี้วันที่: <?php echo date("d/m/Y"); ?></p>
<form method="POST">
<input type="text" name="username" placeholder="ระบุชื่อ..." required>
<button type="submit">ส่งข้อมูล</button>
</form>
<?php
if ($_SERVER["REQUEST_METHOD"] == "POST") {
$user = htmlspecialchars($_POST['username']);
echo "<h4>สวัสดีคุณ: $user</h4>";
}
?>
</body>
</html>
จุดที่ครูอยากให้จำให้ขึ้นใจคือ
- ข้อมูลจากผู้ใช้ “เชื่อถือไม่ได้ 100%”
- ต้องใช้
htmlspecialchars()เสมอ - อย่าพิมพ์ค่าจากฟอร์มลงหน้าเว็บตรง ๆ
แบบฝึกหัด
1. ระบบคำนวณอายุและเกรด
- สร้างตัวแปร
$birthYear - คำนวณอายุจากปีปัจจุบัน
- สร้าง
$scoreแล้วใช้ if ตรวจสอบ
2. ฟอร์มคำนวณพื้นที่สี่เหลี่ยม
<form method="POST">
กว้าง: <input type="number" name="width" required>
ยาว: <input type="number" name="length" required>
<button>คำนวณพื้นที่</button>
</form>
<?php
if ($_POST) {
$w = $_POST['width'];
$l = $_POST['length'];
$area = $w * $l;
echo "<h4>พื้นที่คือ: $area ตารางหน่วย</h4>";
echo "คำนวณเมื่อ: " . date("H:i:s d/m/Y");
}
?>
สรุปจากครูท้ายคาบ
วันนี้เราได้:
- รู้จักว่า PHP คืออะไร
- เข้าใจการทำงานกับ Web Server
- เขียน PHP ไฟล์แรก
- รับข้อมูลจากผู้ใช้แบบปลอดภัย
ตอนหน้าเราจะเริ่มเข้าสู่หัวใจของวิชานี้ คือ การสร้าง Database และเชื่อมต่อด้วย MySQLi ซึ่งเป็นพื้นฐานของทุกระบบ ไม่ว่าจะเป็น ระบบสมาชิก ระบบจอง ระบบขาย หรือโปรเจกต์ ปวช./ปวส.
แล้วเจอกัน ตอนที่ 2: การสร้าง Database และการใช้ MySQLi เชื่อมต่อฐานข้อมูล